Nieuwsbrief Eilandraad Marken (werkgroep Dijkversterking)

volgende nieuwsbriefBeste inwoners van Marken,
Zoals bekend is er twee keer per jaar een Openbare Vergadering van de Eilandraad. Daarbij zien wij meestal 60 tot 100 dezelfde personen, en dan vooral ouder dan 50 jaar. Naast informeren, is het op die avonden vooral belangrijk om te peilen wat er leeft en hoe markers tegen actuele onderwerpen aankijken. Op 18 november was er wederom een Openbare Vergadering. Daar werd heel veel actuele informatie gedeeld door de werkgroepen van de Eilandraad. Ook derden kwamen aan het woord zoals wethouder Jelle Kaars over woningbouw en omgevingsmanager Bas van de Heuvel van de Alliantie Markermeerdijken. Naar aanleiding van de vergadering is besloten om per werkgroep een nieuwsbrief te maken met meer achtergrondinformatie. Deze week betreft dat de werkgroep Dijkversterking. 

Ontstaan van de werkgroep dijkversterking
Tijdens en na de dijkversterking van de Noord-kade in de jaren ‘80, is de rest van de omringkade regelmatig aan de orde gesteld. Hieraan werd toen geen prioriteit gegeven omdat pas in 2003 de Markerwaard plannen definitief werden afgeblazen. In 2006 werden grote delen van de West- en Zuidkade door Rijkswaterstaat (RWS) afgekeurd en is de startnotie Versterking omringkade uitgebracht. Op verzoek van RWS is een projectgroep van inwoners samengesteld met daarin ook een lid van de Eilandraad. Deze projectgroep is toen namens Marken in gesprek gegaan om mee te denken over ontwerp en uitvoering. Na de doorstart van de Eilandraad begin 2012, en de keuze om met werkgroepen te gaan werken, is de projectgroep als werkgroep onder de vlag van de Eilandraad verder  gegaan.

Waarom duurt het zo lang voordat RWS start met de dijkversterking?
Dit heeft vele oorzaken. Om te beginnen lag er eind 2012, na 6 jaar van onderzoek en overleg, een ontwerp dat RWS vierkant versterken noemde. Dat betekende ophogen en breder maken van de bestaande dijk. Dit ontwerp is het uiteindelijk niet geworden. Onder meer omdat de werkgroep bleef aandringen op het beter beheersen van zetting van de ondergrond. Marken ligt namelijk op een 4 tot 6 meter dikke veenlaag. Dat is een soort spons die, als je er extra gewicht op brengt, langzaam indrukt. De dijkverhoging zal dus weer snel wegzakken waardoor er elke 10 jaar opnieuw opgehoogd moet worden. Vervolgens is de zogenaamde pilot Meerlaags Veiligheid (MLV) in 2013 en 2014 uitgevoerd. Daar werd niet alleen gekeken naar de dijkversterking zelf, maar ook naar maatregelen binnen Marken om schade bij wateroverlast te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het hoger plaatsen van elektriciteitsvoorzieningen en aanpassen van woningen. De kosten daarvan bleken zo hoog dat er beter geld kon worden  gestoken in maatregelen om de dijk niet zo snel te laten zakken. Ook werd binnen de pilot MLV gekeken naar een ontruimingsplan om slachtoffers bij een overstroming te voorkomen. De werkgroep is, samen met de Brandweer, KNRM en EHBO, betrokken geweest bij het opstellen daarvan. Het plan is eind 2016 geoefend met een grootschalige ontruimingsactie met vele hulpdiensten. Eind 2016 lag er ook een nieuw ontwerp voor de dijk, waarbij nu wel voldoende rekening werd gehouden met zetting. Uitgangspunt is dat pas na 50 jaar een nieuwe dijkversterking nodig is. Ook wordt de dijk niet onnodig hoog en wordt er buitendijks versterkt. Omdat er in 2017 nieuwe landelijke regelgeving kwam, moest het ontwerp opnieuw worden berekend. Daarbij bleek dat er heel veel golfoverslag werd toegestaan. Daarom drong de werkgroep aan op een goede afwatering en waterafvoer binnen Marken. Verder bleek in 2019 dat er extra berekeningen nodig waren vanwege stikstofregels (PAS). Ook moest er nog nader ecologisch onderzoek plaats vinden naar kuifeenden. Dat wordt als het goed is allemaal eind 2019 afgerond.

Wat is de planning van de werkgroep?
Nog in 2019 heeft de werkgroep een overleg met zowel RWS als het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). In het overleg met RWS worden de laatste zaken besproken ten behoeve van de uitvraag naar de aannemers. Dit gaat bijvoorbeeld over details bij Rozewerf en de KNRM. Ook wordt gecontroleerd of overeengekomen recreatieve voorzieningen, zoals strandjes, bankjes en aanlegmogelijkheden voor kleine bootjes, goed in de uitvraag naar de aannemers terecht komen. Verder is beperken van schade en overlast tijdens de uitvoering een belangrijk onderwerp. Aannemers zijn
verplicht hier rekening mee te houden. Met HHNK wordt vooral besproken hoe de afwatering binnen Marken verbeterd kan (en moet) worden. Denk dan aan verbreden en verdiepen van sloten, aanbrengen van extra verbindingen tussen sloten, zorgen dat het huidige gemaal bij Rozewerf goed blijft functioneren en, als dat niet zo is, tijdig voldoende noodpompen worden ingezet. HHNK blijkt echter tot op heden niet echt bereid aanvullende maatregelen te nemen.

Begin 2020 verwacht de werkgroep een formeel antwoord op de door haar op het dijkontwerp ingediende zienswijze. Deze was al in mei 2019 ingediend. Dit antwoord duurt zo lang vanwege de eerder genoemde problematiek rond Stikstof. Vele projecten in Nederland hebben hiermee te maken. Belangrijk punt binnen die zienswijze gaat over het realiseren van een goede afwatering. Bij storm kan er namelijk veel water over de dijk slaan. Dit moet tijdig afgevoerd kunnen worden. Als daar extreme regenval bij komt, zal dit een nog grotere opgave worden. Het HHNK is hiervoor verantwoordelijk en moet ervoor zorgen dat schade tot een minimum wordt beperkt. Beperkte wateroverlast, zoals tijdelijk water op weilanden en zelfs op straat, wordt daarbij landelijk, en dus ook op Marken, geaccepteerd. Als de werkgroep er niet uitkomt met HHNK bestaat de mogelijkheid om op basis van de ingediende zienswijze bezwaar te maken bij de Raad van State. Dit heeft niet de voorkeur van de Eilandraad omdat de start van de dijkversterking dan nog verder vertraagt. De planning van RWS is nu om de dijkversterking in 2020 aan te besteden. In 2021 kan de aannemer het ontwerp verder uitwerken waarna ze begin 2022 kunnen starten met uitvoeren.

Hoe zit het met de veiligheid totdat de dijkversterking gereed is?
Toen in 2006 grote delen van de omringdijk werden afgekeurd, was het bedoeling om uiterlijk in 2012 met de uitvoering van de dijkversterking te starten. In die periode is er, net als in de periode tussen de vorige dijkversterking (jaren ‘80) en 2006, minimaal onderhoud gepleegd. De situatie bleek in 2013 zo ernstig dat er op korte termijn wat moest gebeuren. De Eilandraad heeft in juli 2013 per brief aan RWS haar adviezen over de dijkversterking Marken op een rij gezet. In die brief werd RWS formeel aansprakelijk gesteld voor alle schade bij een overstroming vanwege verwijtbaar achterstallig onderhoud. Onder meer naar aanleiding daarvan is er in 2014 geld beschikbaar gesteld voor tussentijdse veiligheid. De werkgroep kijkt daarbij mee in te nemen maatregelen. Zo zijn er de afgelopen jaren diverse werkzaamheden uitgevoerd. Dit betreft bijvoorbeeld het aanbrengen van extra stortsteen aan de teen van de dijk om golfoverslag te beperken. Verder ook het aanbrengen van houten damwand bij slechte plekken aan de binnenzijde van de dijk om inzakken en afschuiven te voorkomen. Dit is recent ook gebeurd ter hoogte van de restaurant de Taanketel.

Hoe zit het met regulier onderhoud?
Hier heeft RWS een onderhoudsaannemer (Van Doorn) voor die meestal ook de maatregelen voor tussentijdse veiligheid uitvoert. Zij zorgen bijvoorbeeld voor het maaien en waar nodig inzaaien. Dit maaien houdt de dijk niet alleen netjes, maar zorgt er ook voor dat de grasmat aan de binnenzijde van de dijk sterker wordt. Dit is erg belangrijk om uitspoeling van grond bij zware regenval en golfoverslag te voorkomen. Leden van de werkgroep hebben regelmatig contact met de onderhoudsaannemer. Daar worden diverse reguliere onderhoudswerkzaamheden besproken. Denk dan aan herstellen of vervangen van bestrating, brug Minnebuurt, steiger Marken Expres en meerpalen aan de kade van de Haven. Ook bestrijden van woekerende plantensoorten en dieren die schade aan de dijk toe brengen, zoals mollen, muizen en muskusratten, zijn onderwerp van gesprek. 


Afdrukken   E-mailadres